Kanal D’de yeni bir dizi başladı; ‘Üsküdar’a Giderken’… İyi ki de başladı çünkü sayesinde, ‘iğneli fıçı’ formatında bir komedi izleme fırsatı doğdu. Farklı kurgusu ve doğal anlatımıyla, alelade olmadığını birinci bölümünden ispatlayan yapım, yayın saatinin geçliğine rağmen, dördüncülüğü yakalamayı başardı.  

Ters köşe esprileriyle, yüzlerde düşündüren bir tebessüm yaratan ‘Üsküdar’a Giderken’, dizinin başında da vurgulandığı gibi, öncelikle tablolar ve biblolarla süslü evdeki yaşanmışlıkların gölgesini taşıyan bir ‘aile’ hikâyesi! Kişisel sorgulamaların ötesinde, ince göndermeleriyle dikkat çeken yapımda yaşama dair saptamalar fazlasıyla mevcut… ‘Hayat pilav gibi değildir’ benzetmesini yapan hayalet babanın doğru yolu bulma nasihatleriyle bezeli dizide, korsan taksiden tutun da Türkiye’de okuyamayıp kapağı dışarıya atanlara, pek çok konuda iğne sokulmakta… Albüm çıkartan mankenler, sinemacı olan türkücüler ve nesli tükenen eski sinemacılar… Her şeyin değişime uğrayarak yozlaştığını satır aralarında işleyen bu eleştirel komedi, güldürmek için bedensel faaliyet yerine kelimelerin gücünü kullanmakta! Kendileri gülmeden güldürmeyi başaranların oyunculuğunun yanı sıra asıl önemli unsur, esprilerin iyi yakalanması. Yalnız tepkisel düşünme aşamalarının daha seri geçmesi gerek. Böylece, oyunculukta zorlama varmış hissini doğuran durum ortadan kalkar.  

Türk insanının geçmişinden gelen ve günümüzde yitirilen değerleri, otoparka dönüşen yazlık sinema gibi olgularla hatırlatan ‘Üsküdar’a Giderken’, ‘cezve kahvesi’ tadındaki komedisiyle keyifle izlenecek bir yapım. Belki ‘neskafe’ kolaycılığına kapılan ve hazır yiyecek tüketir gibi ‘kalıp’ dizileri izleme sıradanlığına meraklı olanlar için, esprileri algılamak biraz zor gelebilir. Fakat alışılmışın ötesindeki üslubuyla çıtayı yükselten ‘Üsküdar’a Giderken’, tıpkı Türk kahvesi gibi, bir kez tadına varıldı mı bırakılmayacak bir dizi olduğunu onlara da hissettirecektir! Fotoğrafın ustası Ara Güler nasıl ki herkesi bir kareye sığdırmayı başarmış, komediye yeni bir soluk getiren ‘Üsküdar’a Giderken’ ekibi de aynı beceriyle çeşitli mesajları bu diziye yerleştirmiş. Emeklerine sağlık…  

Anibal Güleroğlu 

“Kitap”… Kökeni Arapçaya dayalıdır. 

Şöyle de bir tarihçesi vardır: http://www.dailymotion.com/video/x5kj0h_kitap-yn-tarihi_news 

İlkokulda ise kendisine en iyi arkadaşımız diye baya bir kompozisyon yazmışlığımız vardır. 

“Kitap okumak neden önemlidir? 

Kitap okumanın insanlara sağladığı yararlar nedir?” gibi soruların açıklamasını yapmayacağım.  

Şimdi burada dünyadaki tüm kötülüklerin başı cehalettir gibi haykırışlarda da bulunmayacağım. Ne de olsa herkes iyiyi ve kötüyü kendi ayırt edebilmeli, değil mi ama? 

Şayet ilkokuldan beri ezberletilmiş bize bunlar. Hatta sokaktan insanları çevirip sorsak hepsi bize aynı şeyleri söyler aşağı yukarı. 

Peki, kitap okumanın faydaları dayatılmış bize ya, biz okuyor muyuz? 

Bir kitabın sayfalarına dokunmak, kitabı okurken yaşamak nedir biliyor muyuz? 

Kitap okumak bazı insan oğlu için, “Boş zamanlarınızda ne yaparsınız?” sorusunun klasik cevabıdır sadece. Kitap boş zamanda okunmaz, kitap okunmak için vakit ayrılır gibi cümleler de söylenir çokça. İster boş zamanınızda okuyun, ister vakit ayırın kitap okumak için… Kitap okumak güzel şeydir, güzel şeydir kitap okumak. 

Ama toplumumuzda kitap okuma anlayışı şayet çok farklı. Hatta kitap okuyana -sanki çok zor bir iş yapıyormuş gibi- “Kolay gelsin kardeş.”gibi sözcükler sarf edebiliyoruz. 

Mesela ilkokulda öğretmenleriniz “Kitap en iyi arkadaşınızdır.”dediğinde “Hocam, bilmem falancadan –adını bile hatırlamıyorum- daha iyi güvenilir arkadaş mu olur?” diyenlerinizde olmuştur. Ama falanca gitti, kitaplar kaldı. İlkokuldan hatırladığım kadarıyla bir de özet çıkartmak vardı. Kitapları okumayıp birinci sayfasını özet diye teslim eden mini mini ikiler, üçler… 

Kitap okumayı aslında iki farklı sınıfa ayırabiliriz. Birisi hobi olarak kitap okumak, diğeri yaşam biçimi olarak kitap okumak… 

Kitap okumak isteyip de, para mı harcanır ona diyenlere ise kütüphaneler sadece TC ile kayıt yapmakta… İlle de okuduğum kitabı saklamak isterim diyenleri ise korsana değil, aşağıdaki linklere yönlendiriyorum (Her şeyin bir çaresi vardır.): 

1 liraya alınabilecek olanlar için, http://www.ideefixe.com/kampanya/kampanya2174.asp .
2 liraya alınabilecek olanlar için, http://www.ideefixe.com/kampanya/kampanya2175.asp .
3 liraya alınabilecek olanlar için, http://www.ideefixe.com/kampanya/kampanya2176.asp .
4 liraya alınabilecek olanlar için, http://www.ideefixe.com/kampanya/kampanya2177.asp .
5 liraya alınabilecek olanlar için, http://www.ideefixe.com/kampanya/kampanya2178.asp . 

Buradan varacağımız sonuç ise kitap bir ömürdür. Ya alışkanlığın olur ya da hiçbir şeyin. 

Ve yazı buraya kadar gelmiş şu güzel sözü paylaşmadan da edemeyeceğim: 

“Okumadan geçen üç günden sonra konuşma tadını kaybeder. (Andre Gide)” 

İyi okumalar. 

Sevgiler/ 

İzmir TÜYAP Kitap Fuarı’nda söyleşi ve konferans şenliği var bu hafta… 16 Nisan’da başladı, 9 gün sürüp 24 Nisan Pazar günü sona erecek. 6 gündür bir söyleşiden diğerine, bir yayıncı standından ötekine koşuşturuyorum çocukluğumda hissettiğim o bayram sevinçlerini duyumsarcasına…

24 kitap satın aldım birinci iki günde. Kitaplardan biri de şair, yazar ve düşünür Aydın Şimşek’in Kanguru Yayınları’ndan çıkan 112 sayfalık eseriydi. Adı ‘Bebek Patikleri – Ele Avuca Sığmayan Bir Tür Kısa Öykü.’

Dün (21 Nisan) Salon-1’de Aydın Bey’in kısa öykü üzerine ve bu kitabından da birkaç alıntı yaptığı söyleşisi vardı. Ön sıralarda bir yer kapıp büyük bir ilgiyle dinledim zengin içerikli konuşmasını. Ve tabii her zaman olduğu gibi, hızına yetişebildiğim kadarıyla da not alabildim. O notlardan oluşan kültür şölenine sizleri de davet etmeyi arzuladım bugünkü bloğumla; buyurun, siz de katılın:

“Sözlerimin başında hemen belirteyim ki, bana İzmir’den kısa öykü adı altında çok sayıda dosya yollanıyor. Aziz Nesin ‘Üç kişiden beşinin şair olduğu ülke…’ demişti Türkiye için; onun gibi, İzmir de neredeyse üç kişiden beşinin kısa öykü yazarı olduğu bir kent. Üzülerek söylüyorum ki yollanan o dosyaların büyük bir çoğunluğu kısa öykü değil, sadece öykü… Oysa öykünün kısa olması onun kısa öykü olduğu anlamına gelmemelidir. O nedenle, öncelikle öykü ile kısa öykü arasındaki farklara değinmek -sanıyorum- yerinde olacaktır.

“Kısa öykü deyince akla şiir gibi kısa veya özlü sözler gelmemelidir; onun dili farklıdır, kapalı bir zarfa benzediğinden –alt, üst ve gizli anlamlar gibi- çoklu anlam katmanları içerir. Kısa öykü klasik giriş-gelişme ve işlevsellik kurallarına karşıdır. Fiziksel zaman yerine minimal/en kısa zamanı kullanarak, içerik zamanını derinleştirir.

“Öykü monologlara, diyaloglara, masallara, mesellere, kıssalara, fabllara, fıkralara kimi tablet yazılarına, ahlâkî derslere, didaktik anlatımlara, mitoslara ve aforizmalara açıktır; fakat kısa öykü nerdeyse öykünün tüm bu olanaklarını terk ederek gelişen bir türdür. Roman ve öykü Modernizm’in birer çocuğudur; fakat kısa öykü Postmodernizm’e ait bir türdür.

“Kısa öykü monologlara, betimlemelere, etik dayatmalara ve öğretici olmaya karşı çıkar; iyi-kötü, güzel-çirkin gibi ahlâki dayatmalara ve baş’a başkaldırır. Belli bir amacı yoktur; ama belli bir ahlâk anlayışını, belli bir siyasal anlayışı ve belli bir ekonomik anlayışı indirgeme amacı taşır. Ve bu üç bağlam ile çok ciddi çatışma kültürü üretir. O nedenle de kendine doğru giriştiği serüvende, serüvenin bütün boyutları ile birkaç paradigmayı üretmek zorundadır.

“Bunlardan bir tanesi; fiziksel zaman yerine daha kısa bir minimal zamanı önüne koymasıdır. Klasik öyküdeki giriş-gelişme ve işlevsellik mantığına karşıdır. Çözümlemeleri fiziksel zamanla değil; psikolojik zamanla yapar. Bu nedenle betimlemelere ve diyaloglara daha başından karşı çıkar.

“Çehov’un deyimiyle kısalık yeteneğin kardeşidir. Tolstoy’un deyimiyleyse Çehov’un estetiği kısalığıdır. Kısalığın bir estetik değer olduğunu da düşünürsek; karşı karşıya kaldığımız şey, giderek hızlanan ve hızlandıkça da zamanı daraltan bir ideolojinin karşıtlığını nereden üreteceğimiz üzerine çok ciddi dil düzeneği kurmaktır.

“Çehov’da kısa öykü özelliklerine rastlarız; ama bugün kısa öykü kendi alt başlıklarına, kendi bölümlemelerine ve kendi uzmanlık alanlarına doğru evrilmiş bir anlatım dilidir. Oluşan alt başlıklara örnek olarak minimal öykü, durum öyküleri, bir dakikalık öyküler, nano öyküler, piko öyküler, kaotik öyküleri verebiliriz.

“Kısa öykü öğreticilik için okura hiçbir olanak vermez, kapalı bir zarf sunar. Okur bu zarfı açıp açmamada tamamen özgürdür. Zarfı açtığında okurun neyle karşılaşacağını kısa öykü yazarının kendisi de bilmez; öyleyse kısa öykü zamansallıktır.

“Zamansallık yazarın bıraktığı boşlukların keyfiyetindedir. O boşlukları doldurmak okura düşer. Kısa öykü okuru bir yere odaklamayı değil, okuru savurmayı hedefler. şöyle ki zamanı yavaşlatacak veya zamandan daha hızlı hareket edecek bir nirengi oluşturur. şunu da metin içerisinde ciddi anlamda zaman boşlukları bırakarak yapar. Boşlukların bırakılması kısa öykücülükte -Oğuz Atay’dan çağrışımla- bir disiplin olarak da algılanabilir.

“Oğuz Atay ‘Ben buradayım, sen nerdesin ey okur?!’ derken, okuru kendi metinlerinin üst kimliğine davet etmektedir. Calvino ise, ‘Bizim bundan sonra okura değil; yaratıcı okura ihtiyacımız var.’ derken, yaratıcı metin karşısında okurun da yaratıcı olması zorunluluğunun altını çizer.

“Yine Calvino, ‘Klasikler her okuduğumuzda bize yeni şeyler söyleyen metinlerdir.’ der. Bu demektir ki, bir metnin bize her okuduğumuzda yeni şeyler söylemesi için metin düzleminin çok katmanlı olarak kurulmuş olması zorunluluğu vardır. Bir metnin alt, yan, üst, hatta olabilecek göndermeleri yoksa o metnin geleceği de yoktur. Bir gecelik metinlerdir bu tür yazılar. şimdi kısa öykü de böyle bir metindir.

“Kısa öykü -ayrıca- okurundan ciddî anlamda bir çalışkanlık ve edebî tarih bilinci yanında, edebiyatın akımlarını ve eğitici yazarlarını okumuş olmayı bekler. Cervantes’in beşiğinde sallanMamış; Gogol’un ninnisiyle uyuMamış; Kafka’nın süreçlerinde yeni bir görme/bakma biçimi kazanMamış; -kendi edebiyatımıza dönersek- Nazım Hikmet’in o destansı şiirlerindeki anlatıcılığı ile bir akrabalık bağı kurMamış; Orhan Kemal’den, Yaşar Kemal’den, Sait Faik’ten, Oğuz Atay’dan, Bilge Karasu’dan -bu adları çoğaltabilirsiniz- nasiplenmemiş birinin genel anlamda öykü, özel anlamda kısa öykü yazma şansı bulması olabilecek değildir.

“Kısa öykü politik dil üzerine kurulur. Karşı koyduğu şey hızdır; amacı hızı yavaşlatmak veya karşıt bir hız yaratmaktır. Ne var ki, kısa öykücünün öykü olanaklarını kullanmaksızın ve öyküden farklı yazabilmesi için onca masal ve meselden beslenmesi ve tarihsel dili iyi tanıması gerekir; çünkü ancak o zaman masallardan farklı ve de indirgeyici olunabilir…

“Kısa öyküde biçim, içeriği özgürleştirmek için vardır. Biçim kesinkes esneme ve daralma göstermelidir. Kısa öyküde bir bAşık Olmaya sorunsal da metnin başlığıdır. Başlık öykünün birinci cümlesi veya tamamı gibidir.

“Kısa öykü için bir bAşık Olmaya tanımı da şöyle yapabiliriz: Olay öyküsü yazarını bir boksör gibi düşünürsek; boksör zamanı çok iyi kullanır ve maçı 12 raunt boyunca sürdürüp sonucu sayı üstünlüğü ile lehine dönüştürmek ister. Kısa öykü maçı ise bir vuruşluktur, bir rauntluktur! Olayın nasıl olup bittiğini bilemeyebilirsiniz…

“Olay örgüsünde duygusallık çok atak bir yandır. Bazen yazar da şunu söyler; yazarken kahramanla bütünleştim, der. Kısa öykü böylesi şımarıklıklara olanak tanımaz! Kısa öykü ile okuru arasına hiçbir şey girmemelidir; hatta araya ses dahi girmemesi için sesli okunmamalıdır diyenler de vardır.

“Yazarın değişim dinamiklerinden kaçınma olanağı yoktur; fakat yazarın önünde, değişme nedenselliğini algılamak veya reddetmek gibi bir seçeneği elbette vardır. Ama değişme denenselliği yazara rağmen süregidiyorsa; yazan kişiden yazar kişiye doğru evrilirken bize rağmen olan şeyleri algılamak, onlarla temas kurmak ve onları geliştirmek gerekir, çünkü her şeyin hızla değiştiği ve dönüştüğü bir dünyadaki nevrotik değişimi ve akışkanlığı algılamak ve tanımak gereği vardır. Ben buna gelişim gerilimi demek istiyorum. Zaten kültürel evrim de bu gelişim gerilimi sürecinde oluşur.

“Küresel kültürün bir kült’e dönüştüğü bir dünyada yazarların yeni bir referansı da hızı yavaşlatmaktır. şunu da yeni değerler ve yeni biçimler üzerinden yeni kavramlar üreterek yapabiliriz. Sevim Burak bu konuda şöyle der: Yazacağımız yeni bir şey yok; ama yeni biçimlerle anlatacağız!..

“Öyleyse, nasıl yazdığımız, ne yazdığımızın önüne geçmek zorunda… şöyle ki -bu deyişi birinci kez kullanacağım- çağa uygun edebiyatta ve kısa öyküde biçim, içeriği özgürleştirir. Metinde ne kadar zengin, derin, değişik ve özgürleştiren bir biçim varsa, içerik o kadar özgürleşecektir.”

Aydın Bey sözlerini, Bebek Patikleri’nde kısa öykü örnekleri olarak sunduğu ikişer paragraftan oluşan birkaç kısacık öyküyü okuduktan ve onların geride bıraktığı boşlukları bir okur olarak kendisinin nasıl doldurduğunu anlattıktan sonra bitirdi. Olabildiğine esin verici, bilgilendirici ve farklı bakış açılarıyla süslü bir saatlik konuşmasının ana hatlarını sizlerle paylaşmadan edemezdim. Kendisine teşekkür ediyor, sizlere de uzun araştırmalardan sonra yazıldığı apaçık belli olan bu kitabını okumanızı öneriyorum.

.

Günün sözü: “Kısa öykü yapıcı değil aksine yıkıcı bir türdür. İlk saldırdığı yer sıradan, gündelik dil ve anlamlardır. Bu nedenle de kısa anlatı türü yaygın dile, yaygın yazmaya ya da yayarak yazmaya olanak vermez.”

Her şey söz ile başlar.

Söz ise şiir ile.

Bu yüzden söz uçar, yazı kalır,

şiir uçar, adı kalır.

Söz yazıya düştüğünde akıl tutulur.

Kanatlarından tutulursa hükümranlık kurulur.

Çünkü söz, uçabilen bir kuştur,

yazı ise bir zamanlar uçmuş bir kuşun teleğinden kalan.

Delilik sözle başlar, akıl yazıyla.

Eylem sözle başlar, kanun yazıyla.

Yaşam sözle başlar, tarih yazıyla.

Devrim sözle başlar, iktidar yazıyla.

Aşk sözle başlar, mülkiyet yazıyla.

Söz ile kavimler doğar, savaşır, düşünmeden ölür,

şiire dönüşüp ağızdan ağıza söylenir, paylaştıkça çoğalır

Yazıysa, mezartaşındaki tarihtir.

Şiir öyle güçlü bir sözdür ki,

evrenin kurucusu, yıkıcısı, anlamı ve anlamsızlığıdır

Söyleyen ile söyleten arasında bir sır,

Sonsuz aklın kayıtsız deliliği.

Şaibeli şiir ise her şeyin hakiki taklitçisi

kanatları bağlı güvercin gibi,

uçmaya fırsatı olsa bile uçması unutturulmuş.

Şaibeli şiirin tanrısı,

Yaban güvercinleri sözle kandırıp

yazıyla hükmeden dilsiz bir şeytandır.

Şeytanın iktidarı

her zaman şaibeli bir şiirle başlar.

Sosyologlar; toplumu ve sosyal hareketleri, çeşitli kurumları temel alarak inceliyorlar. Bu süreçte tağabey ki kişilerin oluşturduğu grupları ve sosyal kurumları da gözlemliyor ve analiz ediyorlar. Bir yandan grupları izleyerek nasıl faaliyet gösterdiklerini ve oluşan etkileşimleri incelerken önemli olan nokta bu insan gruplarının düşünce ve hareket şekillerini, değerlerini kavrayabilmek. 

Bu nokta önemlidir, çünkü anladığınız noktada o grubun bir parçası olabilir, analiz edebilir, hedeflerinize uygun sonuçlara varabilir daha da önemlisi yönlendirme şansını yakalayabilirsiniz. 

Sosyal medyanın hayatımızın bundan sonra vazgeçilmez bir alanı olduğunu da düşünürsek, hem toplumun ve çeşitli sosyal grupların sosyal medyayı hem de sosyal medyanın toplumu nasıl etkilediği ve yönlendirdiği her anlamda önemlidir. Sosyal medya ve toplum arasındaki ilişki iki yönlü olarak incelenmesi gerekli bir konudur artık…. 

Toplumdaki bireyler ve gruplar ihtiyaçları doğrultusunda sosyal medyayı kullanırken ve şekillendirirken bir yandan da sosyal medya toplumsal değerleri, kuralları, bakış açılarını, kurumları şekillendirmektedir. 

Sosyal medyanın önemi ve fonksiyonlarını değerlendirebilmek ve sosyal medya sosyolojisi bu açıdan üzerinde durulmaya fazlasıyla değer… Sizce de öyle değil mi? 

Türk Kütüphaneciler Derneği (TKD) ve Eylül Fuarcılık tarafından 25 Mart – 03 Nisan 2011 tarihleri arasında Atatürk Kültür Merkezinde düzenlenen 5. Ankara Kitap Fuarı rüzgâr gibi esti geçti Ankara’dan tadını damağımızda bırakarak. 

Pek çok yayınevinin stant açtığı fuarda yazarlar ve okuyucular birbiriyle kavuşmanın mutluluğunu yaşadılar. Kültür ve sanat etkinlikleri birbirini kovaladı. 

İmza günlerinde yüreklerden coşan heyecanlar paylaşıldı. Söyleşiler, konferanslar, paneller, açıkoturumlarla renklendi günler. Bu sene Türkiye İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birliği, kısa adıyla "İLESAM" da katıldı fuara. Üyelerinin kitaplarını sergiledi standında. İmza günlerine kucak açtı. Birbirinden kıymetli yazarlarını, şairlerini ağırladı, okuyucularıyla buluşturdu. 

Stantta gönüllü olarak görev alan şair/yazar Nur Ersen hanımefendi güler yüzü, tatlı dili ve sıcak yaklaşımları ile okuyucuların alaka odağı oldu. Merak edenleri hem İLESAM hakkında aydınlattı hem de kitaplar hakkında bilgiler verdi. 

Aynı zamanda İLESAM ve AKÇAĞ yayınevinin organizasyonunu beraberce üstlendiği, jüri üyeliğini Mehmet Nuri PARMAKSIZ, Ahmet Hikmet ÜNALMIŞ, Prof. Dr. Tuncer GÜLENSOY, Prof. Dr. Nurullah ÇETİN, Prof. Dr. Özkul ÇOBANOĞLU, Doç. Dr. Mehmet ÖNAL, İlter YEŞİLAY, Arif BÜK, Pehlivan UZUN, Ziya DEMİREL’in yaptığı şiir, öykü ve roman yarışmalarında dereceye giren katılımcılara ödülleri AKM’de düzenlenen bir törenle verildi. 

Şiir, öykü ve roman dalında birincilik alan katılımcıların eserleri kendisi de İLESAM üyesi olan AKÇAĞ yayınevi tarafından kitaplaştırıldı. 

Ödül töreni 02 Nisan 2011 günü saat 14:00de yapıldı. Eser sahipleri, kitaplarını daha sonra Akçağ standında imzalayarak okuyucuları ile buluşmasını sağladı. 

KİTAP OKUMAYANLARIN TÜRLÜ ÇEŞİTLİ HALLERİ

Hoca camide vaaz veriyormuş. İçeriye bir adam girmiş. “Hocam, ben eşeğimi kaybettim. Bir soruverin bakalım. Eşeğimi gören var mı?” demiş. Hoca cemaate dönmüş. İçinizde kitap okumayan, sanatla uğraşmayan biri var mı?” diye sormuş. Biri ayağa kalkmış, “Ben varım, ben, demiş. Böyle boş şeylerle vakit geçirmem. Yer, içer, keyfime bakarım.”

Hoca eşeğini kaybeden adama dönmüş, “Boşuna bAşık Olmaya yerde arama, demiş. şimdi eşeğin burada.”

Adamın biri ölmüş. Öbür dünyada sorgu meleğinin karşısına çıkarmışlar. Sorgu meleği adama, “Sağlığında hiç sevdin sevildin mi?” diye sormuş. “Hayır” demiş adam. “Peki, kitap okudun mu, balaka öğrenmek için dergi, ansiklopedi karıştırdın mı?” Adam bunlara da hayır deyince melek oradakilere, “Bir kanat getirin” demiş. Adam sevinçle, “Melek mi oluyorum?” diye ellerini çırpmış. “Hayır, demiş melek. Kaz oluyorsun!”

Profesör İ. Hakkı Baltacıoğlu, öğrencilerine Sultanahmet Çeşmesi’nin güzelliğinden söz ediyormuş. Biri ayağa kalkmış,”Efendim, ben o çeşmeyi inceledim ama sizin söylediğiniz güzellikleri göremedim “. Profesör ona kitap okuyup okumadığını, güzelliklere düşkün olup olmadığını sormuş. Hepsine de hayır yanıtını alınca acı acı gülmüş. “Boşuna uğraşmayalım, demiş. Ne ben sana bu çeşmenin güzelliğini anlatabilirim ne de sen anlayabilirsin.”

Severek oku, sevdiğini oku. Doğruluğu, iyiliği, güzelliği ilmek ilmek doku.

Kitap okumayan hapı yutar. Bilgisizlik bataklığına düşer, çırpındıkça daha da batar.

Kitap okursan, olamasan da bir balta sap, doğru yolu araya araya düşmezsin bitap.

Rehberin olsun kitap, yerlerde sürünmeyi bırak, okumuşlar arasında kendine bir yer kap. Tapacak bir şey bulamıyorsan, kitaba tap. Maval okuyacağına kitap oku. O zaman, maval okumakla geçirdiğin zamana yanarsın, o günleri pişmanlıkla anarsın.

Kimi “İnsan düşündüğü kadar insandır” demiş. Kimi “İnsan güldüğü kadar insandır.”

Bilinçsiz, boş boş düşünmek, gülmek neye yarar, öyleyse insan okuduğu kadar insandır.

Erhan TIĞLI

İnsan yaşamı; bir cenin olarak anne karnına düştükten, saçları ağarmış bir ihtiyar olarak gözlerini yumuncaya dek uzunca bir döngüden ibaret. İnsanlar çoğu zaman, üzerilerinde taşıdıkları bedenin iç dünyasını öğrenmekten, onun sırlarını keşfetmeye çalışmaktan kendilerini alıkoyamayabiliyorlar.

şimdi kendi vücudunun sırlarına erişmek isteyenler için, bugünlerde İstanbul’da olağanüstü derecede bir sergi, ziyaretçilerinin akınına uğruyor. Alman anatomi uzmanı Gunther von Hagens‘ın, 2010 Avrupa Kültür Başkenti etkinlikleri kapsamında gerçekleştirilen ve bugüne dek 60‘tan fazla ülkede, 30 milyondan fazla kişinin ziyaret ettiği Body Worlds Orijinal Vücut Dünyası- Yaşam Döngüsü Sergisi, İstanbul çağa uygun Karaköy Antrepo 3‘te bu ayın 27‘sine kadar görülebilecek.

İlk olarak 1995 yılında düzenlenen sergide, 11500 beden bağışçısından temin edilen vücut parçaları ve organlar, plastizasyon yöntemiyle vakumlandırılarak, sergi ziyaretçilerinin gösterimine sunuluyor.

Serginin ana teması ölü bedenler üzerine kurulu olunca, Body Worlds Orijinal Vücut Dünyası- Yaşam Döngüsü Sergisi‘ne korkuyla merak karışımı bir duygu yoğunluğuyla gittim. Ama eminim, serginin ziyaretçisi olan birçok kimsenin, orijinal vücut modelleri arasında geçen zamanlarda sahip oldukları ruh halleri, benden pek de farklı değildi. Yalnız plastize edilmiş organlar, daha birkaç aylık ceninler değil; sigara yüzünden iyice katrana bulanmış iç organlar da, ziyaretçilerin yoğun ilgisini çekti. Belki birçoğumuzun gündelik yaşamının ayrılmaz parçaları haline gelen kötü alışkanlıklar; hem bu sergi, hem de bu sergide karşılaşılan örnekler vesilesiyle bir daha hiç başlanmamak üzere bırakılmış olur.

Vücudumuz; uçsuz, bucaksız bir evren. Ve organlarımız da, bu evrende yerlerini alan gezgenler, yıldızlar… Body Worlds Orijinal Vücut Dünyası- Yaşam Döngüsü Sergisi, bu hafta sonu kapılarını ziyaretçilerine kapatıyor. Siz de bu evreni bir an önce keşfetmek için çabuk edin. Sergide geçen dakikaların ardından, o evrenin sizin için ne kadar değerli olduğunu bir kez daha anlayacaksınız.

Ayrıntılı balaka için: www. istanbul2010. org.

Ayrıca bilet alımı için: www. biletix. com.

Kendini niye geliştirmek istiyorsun ki? Yarın bir gün toplumun karşısına çıkacaksın ve toplumla karşılaşacaksın ve toplumla hesaplaşacaksın… Toplum içinde güçlü, akıllı, işbilir, yapabilir veya yaptığını satabilir insanlara ihtiyaç var; o zaman ne yapacaksın? 

Zaten toplumun içindeyiz, diyebilirsin bana… Evet, doğru. Toplumun içindeyiz. Annemiz, babamız, ailemiz, sonra komşular; sonra arkadaşlar ; okul ; mahalle , köyümüz, kentimiz… Çevre böyle uzayıp gidiyor… Hepsi toplumu oluşturuyor. öteki bir deyimle “Çevremiz…” 

Aslında, farkındaysan, toplumla bazı alışverişlerimiz var. Herkes bizden bir şeyler bekliyor. şöyle ki toplumun bizden beklentileri var… Örneğin, annem benim mühendis olmamı istiyor… Babamsa bir Avukat… Çoğu kez bana pek bir şeyler sormuyorlar; sanki sormuş gibi hareket ediyorlar… Herkesin beni toplumda görmek istediği bir mevki var… Daha şimdiden orada oturuyormuşum gibi hareket ediyorlar… Oyuncaklarım ona göre alınıyor… Elbiselerim ona göre… Öğretmenimin benden beklentisi var… O benim bir “Ressam” olmamı istiyor! Okulun koçu ise , bir futbolcu olmamı … Bense gülüp geçiyorum ! 

Evet, bir alışveriştir sürüp gidiyor… İçinde yaşadığımız toplumun bazı özellikleri var. Her toplumun özellikleri, beklentileri aynı değil… Babam Polis olsaydı, herhalde ben de bir polis olmak isteyecektim… Babam Dişçi ise, acaba ne olmak isteyebilirdim? 

Toplum durmadan bize isteklerini söylüyor… Beklentilerini açıklıyor. Ama çoğu kez, “Kardeşim, acaba sen ne olmak istiyorsun?” Diye sormuyorlar… 

Ben toplumun beklentilerine cevap vermeye mi çalışmalıyım, yoksa kendi içgüdülerimin peşine mi düşmeliyim.? şimdi büyük bir soru… 

Ben onlara nasıl, “Ben adam olmak istiyorum…” ; “Ben mutlu olmak istiyorum…” diyebilirim.. . Herkes gülüp geçer bana… Çünkü öyle bir mevki, öyle bir kat yok ki… Gerçekçi olmak gerekir değil mi? 

Aslında toplum biraz insafsız… Herkes birbirini çiğnemek istiyor. Herkes sanki büyük bir yarıştaymış gibi hareket ediyor. İnsanların çeşitli, beklentileri var, hırsları var, oyunları var, ikiyüzlülükleri var… İnsanlar her zaman göründüğü gibi değil… Ama yine de öğütleriyle, sözleriyle bize hayattan bazı ipuçları verirler:
“"Vakit nakittir".
"Dağ ne kadar yüce olsa, yol üstünden aşar",
"Can tümceden aziz",
"Akıl için yol birdir",
Günlük hayatta öyle Atasözüyle fduyuru idare edemeyiz. Öyle bir bilinç geliştirmeliyiz ki, o bilinç bize yolboyu ışık olsun, iz göstersin. 

Her şeyden önce topluma bakmalıyız. Onu tanımaya çalışmalıyız. Bundan kaçmak yok. Gidip kendimizi odamıza ebedi olarak kapatamayız. Çıkıp onlarla hesaplaşmalıyız. Bu toplumun bize hazırladığı koşullar neler? Neler yapmalıyız ki onun beklentilerini karşılayabiliriz? Toplumun beklentileri, benim kendime biçtiğim değerden çok mu fazla, çok mu yüksek? Gerçekçi olmak gerek … Toplumun beklentileri neler, ben neredeyim? şunu en iyi ben bilebilirim, annem babam değil… Onlar ancak hayal görebilirler… Bir bilen daha var mı. Evet, okulun Psikoloğuna, Rehberine danışabilirim. 

Özellikle ilköğretimin ikinci döneminde, Okul Rehberleri öğrencilerin yeteneklerini, hayattan beklentilerini öğrenmek için, onlara ciddi bir takım testler verebilirler. Aslında vermelidirler, ama yeteri kadar Profesyonel Rehber Psikolog olmayınca bu işi durmadan aksamaktadır. Fakat siz kendinizi tanımada, bu konuda daha hassas davranabilirsiniz. Israrla bu işin üzerine gidebilirsiniz. Ben neyim? Nelere yeteneğim var? Toplumda ne olabilirim; ne olsam mutlu olabilirim… şunu daha yükümlü bir ağızdan öğrenebilirsiniz.
Toplum, bir “Gayya Kuyusu”dur. Orada herkes birbiriyle tepişir, bir üst kata çıkmak için, çoğu kez birbirini yemeğe de hazırdır. Bu savaşım için kendi silahlarınızın ne olduğunu bilmeye ihtiyacınız vardır ; aynı zamanda karşıdakilerin silahlarını da bilmek zorunluluğundasınız. Kiminle yarışıyorsunuz, onların üstünlükleri neler, zayıf yönleri neler… Ne yazık ki gizli bir yarış, savaş her yerde var. 

Belki patronlar, “Bizde yarış yok, imece var…” diyebilirler. Bakmayın siz onlara , yine de gelip sonunda sizin “Performans”ınız ölçmek isteyeceklerdir… O zamana kadar daha mükemmelleşmelisiniz… İçinde bulunduğunuz toplum sizden ne bekliyor, o beklentilere göre bazı sertifikalar almalısınız… Bazı beceriler daha geliştirmelisiniz… 

Ama yarışa girmek istemiyorsanız… Bir kenar mahalle bakkalı olmak istiyorsanız, küçük bir hayat sürmek istiyorsanız. Siz bilirsiniz . Ama unutmayın, mahalledeki bakkallar arasında bile rekabet vardır…! 

Ah o toplum… O toplumu tanımak için biraz “Toplumbilimci” mi olmak lazım… Evet, biraz.. Kendimizi nasıl tanımak gerekiyorsa, toplumu da tanımak gerekiyor. Onun dinamikleri nelerdir ? Nasıl hareket eder? 

Önemli olan denge. Farkındaysan, toplumda çeşitli güçler arasında bir denge söz konusu. Aslında hiç kimse o dengenin bozulmasından hoşlanmaz ama, bozulur… denge bozulur ama, yine kurulur… O kadar endişe etmemek gerekir… 

Toplum nedir? Toplum , insanlar… Beklentiler, yarışma, mücadele, anlaşma, , , böyle gidiyor… Ama nasıl? Öğrenmek lazım … Çünkü yarın bir sınava gireceksin, işte o sınavda toplumun senden beklentileri yazılı… Onları karşılayabilecek misin? 

Kuralı unutma : Zaman sana uymazsa, sen zamana uy… Bir öteki söyleyiş şekliyle, toplum sana uymuyorsa, sen topluma uy… Uyum süreci asıl bu işin özü. Uyum bir bakıma zekanın da belirtisidir. Çok akıllı insan oğlu toplumu kendisine uydururlar. Ama normal zekalı insanlar, kendileri topluma uyarlar… Kurallar esas değil mi? Onları bileceksin ve uyacaksın… Kolay kolay kuralları değiştiremezsin… Öyleyse ..Ne? 

Gelenekçi değilim dır. Zira hafızalarımıza kazınan bazı geleneksel Atasözlerini unutmak da mümkün değildir.. 

"Ayağını yorganına göre uzat" gibi.."Besle kargayı oysun gözünü" gibi.."Eden bulur" gibi.."Ateş olmayan yerden duman çıkmaz" gibi.. 

Örnekler çoğaltılabilir.. 

Toplumu konuşmalarınızla etkileyip yönlendirebilirsiniz… Kitap yayımlayarak yönlendirebilirsiniz… Sinema filmi ile de yönlendirebilirsiniz..Tiyatro oyunu ile de yönlendirebilirsiniz, köşe yazılarınızla da.. 

Her ülkenin kendi Anayasasına göre ülke bütünlüğü bağlamında hukuk çerçevesinde yazılabilecek, çizilebilecek ve de konuşulabilecek şeyler sınırlı dır ve de sınırlı olması da gerekmekte olduğunu düşünüyorum.. 

"Özgürlük" denildiğinde, "mantığıma gelen her şeyi konuşurum, yazarım, çizerim" anlamına geldiğini sanmıyorum.. 

Ergenekon bağlamında altmış küşür gazeteci tutuklandı. Bugün de tutuklanan gazetecilere yardım amaçlı yüzlerce basın mensubu yazar ve gazeteciler Ankara ve İstanbul'da yürüyüş düzenlediler ve özgürce demokratik haklarını kullanarak basın açıklamalarında bulundular.. 

Gazetecilerin bazıları tutuklamaların iktidar partisi tarafından yapıldığını gündeme getirirken öte yandan basını yıldırma ve susturma bağlamında bir hareket olduğunu ifade ediyorlar.. 

Evet medya'da yandaş ve anti yandaş bölünmüşlüğün olduğunu biliyoruz, görüyoruz.. Ancak Cumhuriyet ilkelerine bağlı Savcı ve Yargıç'larımızın siyasi parlamentelerden etkilenerek herhangi bir tutuklama yapacakları düşünmüyorum, düşünmek dahi istemiyorum.. 

Efendim hiç bir gerekçe olmadan gazetecileri tutuklamışlar mış.. Eee gerekçe olmadan tutuklandılar da yüzlerce dosyaları spor olsun diye ben mi yazdım? 

Yukarıda son yazdığım Atasözü'nü bir daha gözden geçirelim lütfen.. Ateş olmayan yerden duman çıkar mı?